FOEEiG Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu

Świadectwa efektywności energetycznej, czyli tzw. białe certyfikaty, to mechanizm stymulujący i wymuszający zachowania prooszczędnościowe. Białe certyfikaty można uzyskać tylko za przedsięwzięcia o najwyższej efektywności ekonomicznej.

Na przedsiębiorstwa sprzedające energię elektryczną, ciepło lub paliwa gazowe odbiorcom końcowym Ustawa efektywności energetycznej nakłada obowiązek pozyskania i przedstawienia do umorzenia prezesowi URE określonej ilości świadectw efektywności energetycznej lub uiszczenia opłaty zastępczej. Do wydawania tych świadectw oraz ich umarzania upoważniony jest prezes Urzędu Regulacji Energetyki, a wynikające z nich prawa majątkowe będą zbywalne, stanowiąc towar giełdowy podlegający obrotowi na TGE.

Ustawa o efektywności energetycznej z dnia 15 kwietnia 2011 r. wprowadza system białych certyfikatów - mechanizm rynkowy prowadzący do uzyskania wymiernych oszczędności energii w trzech obszarach, tj.:

  • zwiększenia oszczędności energii przez odbiorców końcowych,
  • zwiększenia oszczędności energii przez urządzenia potrzeb własnych – rozumianych zgodnie z art. 3 pkt 14 ustawy, jako zespół pomocniczych obiektów lub instalacji, w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy Prawo energetyczne, służących procesowi wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła;
  • zmniejszenia strat energii elektrycznej, ciepła lub gazu ziemnego w przesyle i dystrybucji.

Dla wymienionych powyżej trzech kategorii przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej są przeprowadzane przetargi, na tzw. białe certyfikaty, przez Prezesa URE (pierwszy został ogłoszony 31 grudnia 2012 r.).

Białe certyfikaty, czyli świadectwa efektywności energetycznej, można otrzymać za wykonane już działanie proefektywnościowe lub takie, które dopiero planujemy wykonać. W przypadku działań już zrealizowanych datą graniczną, przed którą nie powinny działania te zostać zakończone jest 1 styczeń 2011 r. Świadectwo efektywności energetycznej otrzymać będzie można za działanie, w wyniku którego roczna oszczędność energii jest nie mniejsza niż 10 ton oleju ekwiwalentnego (toe) lub też za grupę działań tego samego rodzaju, których łączny efekt przekroczy 10 toe.

Nowych przepisów nie stosuje się do urządzeń technicznych stosowanych w celach wojskowych oraz tych, które zostały objęte systemem handlu uprawnieniami do emisji w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji. Jednakże w drugim przypadku istnieje pewne wyłączenie odnoszące się do urządzeń potrzeb własnych przedmiotowych instalacji.

Ustawa nakłada obowiązek pozyskania białych certyfikatów i przedstawienia ich do umorzenia Prezesowi URE na następujące grupy przedsiębiorców:

  • przedsiębiorstwa energetyczne, które sprzedają odbiorcom końcowym energię,
  • odbiorcy końcowi przyłączeni do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będący członkiem giełdy towarowej w rozumieniu art. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych,
  • towarowe domy maklerskie lub domy maklerskie, które realizują transakcje na giełdzie towarowej na zlecenie odbiorców końcowych przyłączonych do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organem upoważnionym do wydawania świadectw efektywności energetycznej jest Prezes Urzędu Regulacji Energetyki. Świadectwa te zostaną wydane podmiotom, które z sukcesem zakończą postępowanie przetargowe, to znaczy zmieszczą się w przedziale (t × ωśr ; ωmax), gdzie:

t
współczynnik akceptacji ofert ogłaszanym przez Prezesa URE,
ωśr, ωmax
wartości: średnia i maksymalna efektu energetycznego.

Sam efekt energetyczny jest rozumiany jako stosunek ilości energii zaoszczędzonej średnio w ciągu roku w wyniku realizacji przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju służących poprawie efektywności energetycznej do wartości świadectwa efektywności energetycznej.

Tak zdefiniowany efekt energetyczny sprawia, że w przetargach wygrywać będą te przedsięwzięcia, dzięki którym zainwestowanie jednostki pieniądza przyniesie największą oszczędność energii. Można zatem powiedzieć, że aby skutecznie startować w przetargu należy mieć dobrze zidentyfikowany i uszeregowany potencjał oszczędności - co może być wynikiem kompleksowego audytu.